سابقه اعتباری (Credit History) پرونده‌ای است که نشان می‌دهد در بریتانیا قبض‌ها و بدهی‌هایتان را چطور پرداخته‌اید. این پرونده فقط از اطلاعات بانک‌ها، شرکت‌ها، شوراها و دادگاه‌های بریتانیا ساخته می‌شود، برای همین تازه‌واردها معمولاً با پرونده‌ای تقریباً خالی شروع می‌کنند. راه ساختنش ساده است: یک حساب بانکی، قبض‌هایی که به‌موقع پرداخت می‌شوند و کمی صبر.

آخرین بررسی: ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶

سابقه اعتباری کجا نگه داشته می‌شود؟

در بریتانیا چهار شرکت گزارش اعتباری (Credit Reference Agency) پرونده شما را نگه می‌دارند: Experian، Equifax، TransUnion و Crediva. هر کدام ممکن است اطلاعات کمی متفاوتی داشته باشند. بانک‌ها، شرکت‌های موبایل، شرکت‌های برق و گاز و گاهی صاحبخانه‌ها و کارفرماها این پرونده را نگاه می‌کنند.

در این پرونده حساب‌های بانکی و اعتباری، سابقه پرداخت قبض‌ها، ثبت‌نام در فهرست رأی‌دهندگان، آدرس‌های قبلی و حکم‌های دادگاه درباره بدهی دیده می‌شود. پرداخت دیرکرد یا نکول (Default) معمولاً تا شش سال در پرونده می‌ماند. توضیح MoneyHelper درباره گزارش اعتباری

قدم‌ها

قدم ۱: یک حساب بانکی باز کنید

اگر حساب معمولی (Current Account) به شما ندادند، سراغ حساب بانکی پایه (Basic Bank Account) بروید. این حساب کارت بانکی، بانکداری اینترنتی، Direct Debit و انتقال پول دارد ولی اضافه‌برداشت (Overdraft) ندارد. باز کردن و استفاده از آن معمولاً رایگان است.

  • معمولاً گذرنامه یا گواهینامه می‌خواهند. اگر ندارید، بپرسید چه مدرک دیگری قبول می‌کنند؛ مثلاً نامه از شورای محلی (Council)، Jobcentre، HMRC، کارفرما یا دانشگاه.
  • برای پناهنده‌ها، پناهجوها، دانشجوهای خارجی و کارگرهای مهاجر هم مدارک دیگری ممکن است پذیرفته شود.
  • بانک برای شناسایی شما سابقه اعتباری را چک می‌کند، ولی برای حساب پایه لازم نیست این بررسی را «قبول» شوید.
  • اگر درخواستتان رد شد، دلیلش را بپرسید و از بانک دیگری درخواست بدهید.

راهنمای رسمی حساب بانکی پایه در MoneyHelper

قدم ۲: اگر اجازه دارید، در فهرست رأی‌دهندگان ثبت‌نام کنید

ثبت‌نام در فهرست رأی‌دهندگان (Electoral Register) آدرس شما را تأیید می‌کند و به پرونده اعتباری کمک می‌کند. اما همه اجازه ثبت‌نام ندارند:

  • در انگلستان و ایرلند شمالی فقط شهروندان بریتانیا، ایرلند، کشورهای کامن‌ولث (Commonwealth) و بعضی شهروندان اتحادیه اروپا می‌توانند ثبت‌نام کنند. شهروندان ایران و افغانستان در این گروه نیستند.
  • در اسکاتلند و ولز هر شهروند خارجی که اجازه اقامت در بریتانیا دارد می‌تواند برای انتخابات محلی ثبت‌نام کند.

اگر اجازه ندارید، ثبت‌نام نکنید. قدم‌های بعدی هنوز به ساختن سابقه کمک می‌کنند. ثبت‌نام و شرایط در gov.uk و چه کسی در انتخابات محلی رأی می‌دهد

قدم ۳: قبض‌ها را به نام خودتان بگیرید و با Direct Debit بپردازید

سابقه پرداخت قبض‌های برق، گاز و خدمات دیگر در پرونده اعتباری ثبت می‌شود. قرارداد موبایل ماهانه هم نوعی اعتبار حساب می‌شود، ولی سیم‌کارت اعتباری (Pay As You Go) نه. پرداخت خودکار با Direct Debit کمک می‌کند هیچ قسطی دیر نشود.

یک نکته مهم: نام و آدرس خود را همه‌جا دقیقاً یک‌جور بنویسید. MoneyHelper می‌گوید حتی یک غلط تایپی در آدرس می‌تواند روی درخواست شما اثر بگذارد. برای نام‌های فارسی که چند جور به انگلیسی نوشته می‌شوند، همان املایی را به کار ببرید که در گذرنامه یا مدرک اقامتتان آمده است.

قدم ۴: اجاره‌بها را به پرونده اضافه کنید

اجاره‌ای که می‌پردازید خودبه‌خود در پرونده اعتباری ثبت نمی‌شود، ولی می‌توانید آن را اضافه کنید. بیشتر این خدمات پولی‌اند، اما به گفته MoneyHelper، CreditLadder و Canopy نسخه رایگان دارند. طرح اختیاری Experian Boost هم با اجازه شما از طریق Open Banking پرداخت‌هایی مثل Council Tax و اشتراک‌ها را در محاسبه امتیاز در نظر می‌گیرد. راهنمای MoneyHelper برای بهتر کردن امتیاز اعتباری

قدم ۵: یک کارت اعتباری با سقف کم بگیرید و هر ماه کامل صاف کنید

بعد از مدتی که حساب بانکی و قبض‌ها منظم بود، یک کارت اعتباری (Credit Card) با سقف کم از شرکتی که مجوز دارد بگیرید.

  • قبل از درخواست، با ابزارهای «بررسی شانس قبولی» (Eligibility Checker) ببینید احتمال قبول شدنتان چقدر است. این ابزارها با بررسی سبک (Soft Search) کار می‌کنند و روی امتیاز اثری ندارند.
  • از محصولاتی که با عنوان «سازنده اعتبار» تبلیغ می‌شوند ولی سود یا کارمزد بالا دارند دوری کنید.
  • کارت را برای خریدهای کوچک و قابل‌پیش‌بینی استفاده کنید و هر ماه کل مبلغ را بپردازید.
  • مجوز هر بانک یا شرکت وام را در فهرست رسمی FCA چک کنید.

قدم ۶: گزارش اعتباری خود را رایگان بگیرید و اشتباه‌ها را درست کنید

طبق قانون، هر چهار شرکت باید نسخه قانونی گزارش (Statutory Credit Report) را رایگان به شما بدهند. لازم نیست عضو سرویس ماهانه پولی شوید. نگاه کردن به گزارش خودتان هیچ اثری روی امتیازتان ندارد.

  • در درخواست کتبی نام کامل، نام‌های دیگری که در شش سال گذشته داشته‌اید، آدرس فعلی و آدرس‌های شش سال گذشته و تاریخ تولد را بنویسید.
  • شرکت معمولاً یک ماه وقت دارد جواب بدهد.
  • اگر اشتباهی دیدید به همان شرکت خبر بدهید. بررسی نباید بیشتر از ۲۸ روز طول بکشد و در این مدت آن مورد «مورد اختلاف» علامت می‌خورد.
  • اگر شرکت و بانک اشتباه آشکار را درست نکردند، می‌توانید به دفتر کمیسر اطلاعات (ICO) شکایت کنید.

راهنمای ICO درباره گزارش اعتباری

اشتباه‌های رایج

  • درخواست‌های پشت‌سرهم: هر درخواست رسمی وام، کارت یا قرارداد موبایل یک بررسی کامل (Hard Search) در پرونده ثبت می‌کند که تا دو سال دیده می‌شود. چند درخواست در مدت کوتاه به امتیازتان ضربه می‌زند.
  • حساب مشترک با کسی که سابقه بدی دارد: حساب مشترک پرونده شما را به او وصل می‌کند. بعد از بستن حساب مشترک، از شرکت‌ها «جدا کردن پرونده» (Notice of Disassociation) بخواهید.
  • شرکت‌های «تعمیر اعتبار»: هر کاری که انجام می‌دهند خودتان رایگان می‌توانید انجام دهید و اطلاعات منفی درست قبل از شش سال پاک نمی‌شود. MoneyHelper توصیه می‌کند هرگز سراغ این شرکت‌ها نروید.

خرید قسطی «الان بخر، بعداً بپرداز» (Buy Now Pay Later)

از ۱۵ ژوئیه ۲۰۲۶ خدماتی مثل Klarna و Clearpay زیر نظر نهاد ناظر مالی (FCA) قرار گرفته‌اند. حالا باید پیش از دادن اعتبار، توان پرداخت شما را بررسی کنند و اگر مشکلی پیش بیاید می‌توانید به Financial Ombudsman Service شکایت کنید. یادتان باشد این هم نوعی بدهی است. خبر رسمی دولت درباره قوانین جدید

ترجمه مدارک فارسی

اگر بانک یا شرکتی مدرک فارسی شما را خواست (مثلاً شناسنامه یا تذکره)، ترجمه باید رسمی باشد. مترجم باید روی ترجمه بنویسد که «ترجمه درست و دقیق مدرک اصلی» است و تاریخ، نام کامل و راه تماس خود را هم بنویسد. برای کپی برابر اصل، کسی مثل وکیل (Solicitor)، کارمند بانک یا معلم باید کپی را امضا کند؛ این شخص نباید از بستگان یا هم‌خانه شما باشد و ممکن است هزینه بگیرد. قواعد رسمی در gov.uk

تفاوت‌ها در اسکاتلند، ولز و ایرلند شمالی

  • اسکاتلند و ولز: شهروندان خارجی که اجازه اقامت دارند می‌توانند برای انتخابات محلی در فهرست رأی‌دهندگان ثبت‌نام کنند؛ این به پرونده اعتباری کمک می‌کند.
  • انگلستان و ایرلند شمالی: این امکان برای شهروندان ایران و افغانستان وجود ندارد.
  • اسکاتلند: به حکم دادگاه برای بدهی به‌جای County Court Judgment «Decree» می‌گویند.

لینک‌های رسمی