اگر در انگلستان برای خودتان کار می‌کنید (مثلاً پیک، راننده، آرایشگر، مترجم یا فروشنده آنلاین)، ساده‌ترین شکل کار «خویش‌فرما» یا Sole Trader است. برای شروع کار لازم نیست جایی ثبت‌نام کنید، اما اگر درآمد ناخالص کارتان در یک سال مالیاتی از ۱٬۰۰۰ پوند بیشتر شود، باید در اداره مالیات (HMRC) برای خوداظهاری مالیاتی (Self Assessment) ثبت‌نام کنید و هر سال اظهارنامه بدهید. مالیات و بیمه ملی از درآمد شما خودکار کم نمی‌شود و پرداختش با خودتان است.

آخرین بررسی: ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶

اول ببینید اجازه کار آزاد دارید یا نه

این بخش فقط اطلاعات عمومی است. طبق صفحه‌های رسمی gov.uk:

دارندگان ویزای دانشجویی (Student visa) اجازه ندارند خویش‌فرما باشند. صفحه ویزای دانشجویی در gov.uk پناه‌جویانی که پرونده‌شان هنوز در جریان است، حتی اگر بعد از ۱۲ ماه انتظار اجازه کار گرفته باشند، فقط می‌توانند در شغل‌های مشخص‌شده استخدام شوند و طبق قوانین مهاجرت اجازه کار خویش‌فرما یا راه‌اندازی کسب‌وکار ندارند. قوانین مهاجرت، بخش 11B کسانی که پناهندگی گرفته‌اند یا اقامت دائم دارند معمولاً محدودیتی برای کار خویش‌فرما ندارند. شرایط هر ویزا را در نامه یا ایویزای (eVisa) خودتان چک کنید.

این مطلب مشاوره حقوقی یا مهاجرتی نیست. برای وضعیت خودتان با مشاوری که زیر نظر Immigration Advice Authority (نام قبلی: OISC) کار می‌کند مشورت کنید: پیدا کردن مشاور مهاجرت مجاز

قدم‌ها به ترتیب

قدم ۱: مطمئن شوید واقعاً خویش‌فرما هستید

اسمی که روی قرارداد نوشته شده تعیین‌کننده نیست؛ مهم این است که در عمل چطور کار می‌کنید. اگر خودتان تصمیم می‌گیرید کی و چطور کار کنید، ابزار کارتان مال خودتان است، برای چند مشتری کار می‌کنید و ریسک ضرر با خودتان است، احتمالاً خویش‌فرما هستید. اگر ساعت کار ثابت دارید و کسی مستقیم بر کارتان نظارت می‌کند، ممکن است از نظر مالیاتی کارمند حساب شوید. HMRC برای این کار ابزار بررسی دارد: بررسی وضعیت کاری برای مالیات

می‌توانید هم‌زمان کارمند یک شرکت باشید و کنارش خویش‌فرما هم کار کنید. راهنمای کار برای خود در gov.uk

قدم ۲: حساب کنید از مرز ۱٬۰۰۰ پوند رد می‌شوید یا نه

سال مالیاتی از ۶ آوریل تا ۵ آوریل سال بعد است. تا ۱٬۰۰۰ پوند درآمد ناخالص کاری در یک سال (قبل از کم کردن هزینه‌ها) معاف است و لازم نیست ثبت‌نام کنید. این معافیت را «معافیت درآمد کاری» (Trading Allowance) می‌گویند. اگر از این مبلغ بیشتر شد، ثبت‌نام لازم است، حتی اگر بعد از کم کردن هزینه‌ها سودی نمانده باشد. معافیت ۱٬۰۰۰ پوندی در gov.uk و ابزار بررسی نیاز به اظهارنامه

قدم ۳: شماره بیمه ملی داشته باشید

برای ثبت‌نام به شماره بیمه ملی (National Insurance number) نیاز دارید. اگر ندارید، اول آن را بگیرید: درخواست شماره بیمه ملی

قدم ۴: برای خوداظهاری (Self Assessment) ثبت‌نام کنید

ثبت‌نام آنلاین و رایگان است. اسمتان را دقیقاً همان‌طور بنویسید که روی مدارک وزارت کشور (Home Office) یا ایویزای شماست، چون اختلاف املای اسم (مثلاً Mohammad و Mohammed) می‌تواند تأیید هویت را متوقف کند. ثبت‌نام برای Self Assessment

مهلت ثبت‌نام: تا ۵ اکتبر بعد از پایان سال مالیاتی‌ای که در آن کار را شروع کرده‌اید. مثلاً اگر در سال مالیاتی ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶ شروع کرده‌اید، مهلت ۵ اکتبر ۲۰۲۶ است. ثبت‌نام دیرتر ممکن است جریمه داشته باشد. راهنمای خویش‌فرما شدن

قدم ۵: منتظر شماره مالیاتی (UTR) بمانید

بعد از ثبت‌نام، HMRC یک شماره ۱۰ رقمی به نام «شماره مرجع مالیات‌دهنده» (UTR) برایتان می‌فرستد. طبق gov.uk این نامه معمولاً حدود ۱۵ روز بعد از ثبت‌نام با پست می‌رسد و برای کسانی که خارج از کشور زندگی می‌کنند بیشتر طول می‌کشد. درباره شماره UTR

قدم ۶: از روز اول حساب‌وکتاب نگه دارید

همه درآمدها و هزینه‌های کاری را ثبت کنید و رسیدها را نگه دارید. سوابق را باید دست‌کم ۵ سال بعد از مهلت ۳۱ ژانویه همان سال مالیاتی نگه دارید. نگهداری سوابق برای خویش‌فرماها

هزینه‌هایی که فقط برای کار است (مثل جنس برای فروش، تبلیغات، بیمه کاری، لباس فرم) از درآمد کم می‌شود و مالیات فقط به سود باقی‌مانده تعلق می‌گیرد. خرج‌های شخصی قابل کسر نیست. هزینه‌های قابل کسر

به‌جای حساب کردن هزینه واقعی، می‌توانید از «نرخ‌های ثابت ساده» (Simplified Expenses) استفاده کنید. برای سال مالیاتی ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷:

  • ماشین و ون: ۵۵ پنس برای هر مایل تا ۱۰٬۰۰۰ مایل اول و ۲۵ پنس بعد از آن (پیش از ۶ آوریل ۲۰۲۶ نرخ اول ۴۵ پنس بود).
  • موتورسیکلت: ۲۴ پنس برای هر مایل.
  • اگر با نرخ مایل حساب کنید، دیگر نمی‌توانید بنزین، بیمه و تعمیر همان ماشین را جدا حساب کنید؛ ولی پارکینگ و عوارض را می‌شود جدا حساب کرد.
  • کار از خانه: اگر ماهی ۲۵ تا ۵۰ ساعت از خانه کار می‌کنید ۱۰ پوند در ماه، ۵۱ تا ۱۰۰ ساعت ۱۸ پوند، و ۱۰۱ ساعت یا بیشتر ۲۶ پوند.

منبع: نرخ‌های ثابت ساده در gov.uk

قدم ۷: اظهارنامه سالانه را به‌موقع بفرستید

بعد از پایان هر سال مالیاتی (۵ آوریل) اظهارنامه را پر می‌کنید. برای سال مالیاتی ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶ مهلت‌ها این است:

  • اظهارنامه کاغذی: تا ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶
  • اظهارنامه آنلاین: تا ۳۱ ژانویه ۲۰۲۷

راهنمای اظهارنامه Self Assessment

قدم ۸: مالیات را بپردازید و «پیش‌پرداخت» را فراموش نکنید

مالیات سال قبل تا ۳۱ ژانویه پرداخت می‌شود. اگر مالیات سال قبلتان ۱٬۰۰۰ پوند یا بیشتر بوده و کمتر از ۸۰ درصدش از قبل (مثلاً از حقوق) کم شده باشد، باید دو «پیش‌پرداخت» (Payments on Account) هم برای سال بعد بدهید: هر کدام نصف مالیات سال قبل، یکی تا ۳۱ ژانویه و دیگری تا ۳۱ ژوئیه. یعنی در اولین ۳۱ ژانویه ممکن است حدود یک‌ونیم برابر مالیات یک سال را یکجا بدهید. بهتر است از همان اول بخشی از هر درآمد را کنار بگذارید. توضیح پیش‌پرداخت‌ها و پرداخت قبض مالیات

مالیات و بیمه ملی چقدر است؟ (سال مالیاتی ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷)

این ارقام برای انگلستان، ولز و ایرلند شمالی است. نرخ‌های مالیات بر درآمد

  • تا ۱۲٬۵۷۰ پوند سود: مالیات صفر (Personal Allowance).
  • از ۱۲٬۵۷۱ تا ۵۰٬۲۷۰ پوند: ۲۰ درصد.
  • از ۵۰٬۲۷۱ تا ۱۲۵٬۱۴۰ پوند: ۴۰ درصد.
  • بالای ۱۲۵٬۱۴۰ پوند: ۴۵ درصد.
  • اگر درآمدتان بالای ۱۰۰٬۰۰۰ پوند باشد، به ازای هر ۲ پوند اضافه، ۱ پوند از معافیت کم می‌شود.

بیمه ملی خویش‌فرماها (نرخ‌های بیمه ملی خویش‌فرما):

  • کلاس ۴ (Class 4): ۶ درصد روی سود بین ۱۲٬۵۷۰ تا ۵۰٬۲۷۰ پوند و ۲ درصد روی سود بالاتر از آن.
  • کلاس ۲ (Class 2): اگر سودتان ۷٬۱۰۵ پوند یا بیشتر باشد، لازم نیست چیزی بپردازید و پرداخت‌شده حساب می‌شود. اگر کمتر باشد، می‌توانید به‌طور داوطلبانه هفته‌ای ۳٫۶۵ پوند بپردازید تا سابقه بیمه‌تان (برای مستمری دولتی) خالی نماند.

مالیات بر ارزش افزوده (VAT): اگر گردش مالی مشمول VAT شما از ۹۰٬۰۰۰ پوند بیشتر شود، باید برای VAT ثبت‌نام کنید. سقف ثبت‌نام VAT

جریمه دیرکرد

طبق صفحه جریمه‌ها در gov.uk:

  • اظهارنامه دیر: ۱۰۰ پوند جریمه اولیه. بعد از ۳ ماه، روزی ۱۰ پوند تا سقف ۹۰۰ پوند. بعد از ۶ ماه و دوباره بعد از ۱۲ ماه، هر بار ۵ درصد مالیات یا ۳۰۰ پوند (هر کدام بیشتر بود).
  • پرداخت دیر: ۵ درصد مالیات پرداخت‌نشده در روز سی‌ام، ماه ششم و ماه دوازدهم.
  • بهره دیرکرد: نرخ پایه بانک مرکزی (Bank of England) به‌اضافه ۴ درصد، از ۶ آوریل ۲۰۲۵. نرخ‌های بهره HMRC

مالیات دیجیتال (Making Tax Digital)

در این طرح باید سوابق را با نرم‌افزار مورد تأیید HMRC نگه دارید و هر سه ماه یک گزارش درآمد و هزینه بفرستید. زمان شروع بر اساس درآمد ناخالص مشمول (Qualifying Income) شماست:

  • بیشتر از ۵۰٬۰۰۰ پوند در سال مالیاتی ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵: از ۶ آوریل ۲۰۲۶ اجباری شده است.
  • بیشتر از ۳۰٬۰۰۰ پوند در سال مالیاتی ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶: از ۶ آوریل ۲۰۲۷.
  • بیشتر از ۲۰٬۰۰۰ پوند در سال مالیاتی ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷: از ۶ آوریل ۲۰۲۸.

بررسی اینکه کی باید از Making Tax Digital استفاده کنید

چند نکته مهم

  • فروش در اپ‌ها و سایت‌ها: از ۱ ژانویه ۲۰۲۴ پلتفرم‌هایی مثل سایت‌های فروش آنلاین و اپ‌های خدماتی باید اطلاعات فروشندگان را به HMRC گزارش دهند. کسی که در یک سال میلادی کمتر از ۳۰ کالا بفروشد و کمتر از ۲٬۰۰۰ یورو (حدود ۱٬۷۰۰ پوند) درآمد داشته باشد گزارش نمی‌شود. گزارش شدن به معنی بدهکار بودن مالیات نیست. فروش کالا یا خدمات در پلتفرم‌های دیجیتال
  • یونیورسال کردیت (Universal Credit): اگر خویش‌فرما هستید و یونیورسال کردیت می‌گیرید، ممکن است یک دوره شروع ۱۲ ماهه بگیرید. بعد از آن، اگر درآمدتان کمتر از حداقل دستمزد باشد، مبلغ کمک بر اساس یک درآمد فرضی به نام «کف حداقل درآمد» (Minimum Income Floor) حساب می‌شود. خویش‌فرمایی و یونیورسال کردیت
  • انتخاب حسابدار: هر کسی می‌تواند خودش را مشاور مالیاتی معرفی کند و HMRC آن‌ها را نظارت نمی‌کند. ببینید عضو یک انجمن حرفه‌ای حسابداری یا مالیاتی باشد و رمز ورود حساب HMRC خودتان را هرگز به او ندهید. مسئولیت ارقام اظهارنامه با خود شماست. چطور مشاور مالیاتی انتخاب کنیم

تفاوت‌ها در اسکاتلند، ولز و ایرلند شمالی

  • ثبت‌نام، اظهارنامه، مهلت‌ها و بیمه ملی در کل بریتانیا یکی است و HMRC آن را اداره می‌کند.
  • اسکاتلند نرخ‌های مالیات بر درآمد خودش را دارد. برای ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷: ۱۹، ۲۰، ۲۱، ۴۲، ۴۵ و ۴۸ درصد در شش پله. مالیات بر درآمد اسکاتلند
  • ولز و ایرلند شمالی همان نرخ‌های انگلستان را دارند.

لینک‌های رسمی