در انگلستان هر کسی که قانونی کار میکند، از روز اول چند حق پایه دارد: حداقل دستمزد، یک برگه کتبی از شرایط کار، فیش حقوقی برای هر پرداخت، مرخصی سالانه با حقوق و در بیشتر موارد حقوق ایام بیماری. این حقوق را قانون تعیین کرده و با توافق شفاهی یا بندی در قرارداد نمیشود آنها را کنار گذاشت. اگر رعایت نشد، اول با کارفرما حرف بزنید، بعد شکایت کتبی بدهید و در نهایت از Acas و دادگاه کار کمک بگیرید.
آخرین بررسی: ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶
اول ببینید از نظر قانون چه نوع نیرویی هستید
حقوق شما به «وضعیت استخدامی» (Employment Status) بستگی دارد، نه به اسمی که کارفرما روی شغلتان گذاشته است. سه حالت اصلی وجود دارد:
- کارمند (Employee): قرارداد استخدام دارد و تقریباً همه حقوق قانونی شامل حالش میشود.
- کارگر (Worker): مثل بیشتر کارهای موقت، ساعتی و قراردادهای بدون ساعت ثابت (Zero-hours). حداقل دستمزد، مرخصی سالانه با حقوق، استراحت قانونی، سقف ۴۸ ساعت کار در هفته (بهطور میانگین) و حمایت در برابر کسر غیرقانونی از حقوق را دارد، اما معمولاً حمایت در برابر اخراج ناعادلانه و حق سنوات (Redundancy Pay) ندارد.
- خویشفرما (Self-employed): کسبوکار خودش را دارد و این حقوق شامل حالش نمیشود.
اگر روی قرارداد نوشته شده «فریلنسر» یا «خویشفرما»، اما در عمل شیفت ثابت دارید، نمیتوانید کسی را بهجای خودتان بفرستید و مدیر بر کارتان نظارت میکند، ممکن است از نظر قانون کارگر یا کارمند باشید. وضعیت استخدامی در gov.uk و حقوق کارگر (Worker)
حقوق پایه شما
قدم ۱: حداقل دستمزد را بشناسید
نرخها هر سال اول آوریل عوض میشود. نرخهای ساعتی از ۱ آوریل ۲۰۲۶:
- ۲۱ سال و بالاتر (National Living Wage): ۱۲٫۷۱ پوند
- ۱۸ تا ۲۰ سال: ۱۰٫۸۵ پوند
- زیر ۱۸ سال: ۸ پوند
- کارآموز (Apprentice): ۸ پوند، فقط اگر زیر ۱۹ سال باشد یا در سال اول دوره کارآموزی باشد؛ بعد از آن حداقل دستمزد سن خودش را میگیرد.
با ماشینحساب حداقل دستمزد میتوانید چک کنید. نرخهای رسمی حداقل دستمزد
دو نکته که زیاد پیش میآید:
- اگر کارفرما لباس فرم یا لباس خاصی را اجباری کرده و هزینهاش را از حقوق شما کم میکند یا خودتان میخرید، این هزینه در حساب حداقل دستمزد کم میشود. اگر بعد از آن دستمزد ساعتیتان از حداقل پایینتر بیاید، کارفرما کمپرداخت کرده است. راهنمای محاسبه حداقل دستمزد
- اگر کارفرما به شما جای خواب میدهد، از ۱ آوریل ۲۰۲۶ حداکثر روزی ۱۱٫۱۰ پوند (هفتهای ۷۷٫۷۰ پوند) از آن میتواند در حساب حداقل دستمزد بیاید. غذا، ماشین و مزایای دیگر حساب نمیشود. جای خواب و حداقل دستمزد
قدم ۲: برگه کتبی شرایط کار را از روز اول بخواهید
کارفرما باید در اولین روز کار، یک «برگه اصلی شرایط کار» (Principal Statement) به کارمند یا کارگر بدهد: اسم طرفین، عنوان شغل، تاریخ شروع، دستمزد و زمان پرداخت، ساعت و روزهای کار، مرخصی، محل کار و موارد دیگر. بقیه جزئیات (مثل بازنشستگی و روش شکایت داخلی) باید ظرف ۲ ماه داده شود. هر تغییری هم باید ظرف یک ماه کتبی اعلام شود. برگه کتبی شرایط کار
قدم ۳: برای هر پرداخت فیش حقوقی بگیرید
کارفرما باید هر بار، همان روز پرداخت یا قبل از آن، فیش حقوقی (Payslip) بدهد. در فیش باید دستمزد قبل و بعد از کسورات، مبلغ کسوراتی مثل مالیات و بیمه ملی، و اگر دستمزدتان ساعتی است، تعداد ساعتهای کار نوشته شود. فیشها مدرک درآمد شما برای اجاره خانه، وام و کمکهای دولتی هم هست؛ برای همین کار «نقدی و بدون فیش» به ضرر خودتان است. فیش حقوقی در gov.uk
قدم ۴: مرخصی سالانه با حقوق
تقریباً همه کارگران و کارمندان سالی ۵٫۶ هفته مرخصی با حقوق دارند. برای کسی که ۵ روز در هفته کار میکند یعنی دستکم ۲۸ روز. کارفرما میتواند تعطیلات رسمی (Bank Holidays) را جزو همین مرخصی حساب کند. کسی که ساعت کارش ثابت نیست، به ازای هر دوره پرداخت، ۱۲٫۰۷ درصد ساعتهایی را که کار کرده مرخصی میگیرد. حق مرخصی سالانه
بیشتر از ۴۸ ساعت در هفته (بهطور میانگین) مجبور به کار نیستید، مگر اینکه خودتان کتبی قبول کنید. زیر ۱۸ سالهها حداکثر روزی ۸ و هفتهای ۴۰ ساعت. سقف ساعت کار هفتگی
قدم ۵: حقوق ایام بیماری (Statutory Sick Pay)
از سال مالیاتی ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷، حقوق قانونی بیماری هفتهای ۱۲۳٫۲۵ پوند یا ۸۰ درصد درآمد معمول هفتگی شماست، هر کدام کمتر بود، و تا ۲۸ هفته پرداخت میشود. از ۶ آوریل ۲۰۲۶ دیگر حداقل درآمد لازم نیست و «روزهای انتظار» هم حذف شده است. کارفرما را در مهلتی که تعیین کرده (یا اگر مهلتی نگذاشته، ظرف ۷ روز) خبر کنید. حقوق ایام بیماری در gov.uk
قدم ۶: بازنشستگی محل کار (Workplace Pension)
اگر ۲۲ ساله یا بالاتر (تا سن بازنشستگی دولتی) هستید، سالی دستکم ۱۰٬۰۰۰ پوند درآمد دارید و معمولاً در بریتانیا کار میکنید، کارفرما باید خودکار شما را عضو یک طرح بازنشستگی کند. حداقل سهم در مجموع ۸ درصد است که دستکم ۳ درصدش را کارفرما میدهد. کارفرما نمیتواند شما را به خروج از طرح تشویق یا مجبور کند. بازنشستگی محل کار
قدم ۷: عضویت در اتحادیه کارگری
حق دارید عضو اتحادیه کارگری (Trade Union) بشوید یا نشوید. کارفرما نمیتواند به این دلیل اخراجتان کند یا با شما بدرفتاری کند. عضویت در اتحادیه کارگری
اگر حقتان رعایت نشد چه کنید
قدم ۱: مدرک جمع کنید
فیشهای حقوقی، صورتحساب بانکی، برنامه شیفتها و یادداشت ساعتهایی که کار کردهاید را نگه دارید و با ماشینحساب حداقل دستمزد حساب کنید. ماشینحساب حداقل دستمزد
قدم ۲: اول با کارفرما حرف بزنید، بعد شکایت کتبی بدهید
اگر صحبت با مدیر مشکل را حل نکرد، یک شکایت کتبی (Grievance) طبق روش شکایت داخلی شرکت بدهید. بعد از آن جلسهای برگزار میشود و اگر با نتیجه موافق نبودید میتوانید اعتراض کنید. شکایت داخلی در محل کار
قدم ۳: کمپرداخت حداقل دستمزد را گزارش کنید
شکایت درباره حداقل دستمزد به اداره مالیات (HMRC) میرود که از طرف نهاد جدید «آژانس کار منصفانه» (Fair Work Agency) این قانون را اجرا میکند. HMRC میتواند کارفرما را به پرداخت مابهالتفاوت و جریمه مجبور کند. ثبت شکایت درباره حقوق کار و توضیح اجرای حداقل دستمزد
برای مشاوره رایگان میتوانید با خط تلفن Acas تماس بگیرید: 0300 123 1100، دوشنبه تا جمعه، ۸ صبح تا ۶ عصر. شماره Acas در gov.uk
قدم ۴: قبل از دادگاه، Acas را خبر کنید
پیش از شکایت به دادگاه کار (Employment Tribunal) باید حتماً Acas را از قصدتان باخبر کنید. Acas یک دوره رایگان «سازش اولیه» (Early Conciliation) پیشنهاد میکند و در این مدت مهلت شکایت متوقف میشود. دادگاه کار در gov.uk
قدم ۵: مهلت شکایت را از دست ندهید
تا امروز مهلت شکایت معمولاً ۳ ماه از روز اتفاق (یا روز پایان کار، اگر اخراج شدهاید) است. طبق برنامه دولت، از ۱ اکتبر ۲۰۲۶ این مهلت به ۶ ماه میرسد. ثبت شکایت در دادگاه کار هزینه ندارد. ثبت شکایت در دادگاه کار و برنامه زمانی قانون جدید حقوق کار
تغییرهای قانون حقوق کار ۲۰۲۵
طبق برنامه زمانی رسمی دولت:
- اجرا شده: حذف روزهای انتظار و حداقل درآمد برای حقوق ایام بیماری (۶ آوریل ۲۰۲۶) و راهاندازی آژانس کار منصفانه (۷ آوریل ۲۰۲۶).
- ۱ اکتبر ۲۰۲۶: مهلت شکایت به دادگاه کار از ۳ به ۶ ماه میرسد.
- ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶: کارفرما باید کارکنان را از حق عضویت در اتحادیه کارگری باخبر کند.
- ژانویه ۲۰۲۷: برای اخراجهایی که از ۱ ژانویه ۲۰۲۷ اتفاق میافتد، حداقل سابقه لازم برای شکایت از اخراج ناعادلانه از ۲ سال به ۶ ماه کم میشود و سقف غرامت آن برداشته میشود.
برنامه زمانی قانون جدید حقوق کار
اجازه کار
> این بخش فقط اطلاعات عمومی است. کارفرما باید پیش از شروع کار، اجازه کار شما را چک کند. اگر شهروند بریتانیا یا ایرلند نیستید، میتوانید با شیر کد (Share Code) یا مدارک مهاجرتی معتبر این را نشان دهید. اثبات اجازه کار پناهجویان معمولاً اجازه کار ندارند. طبق قوانین مهاجرت، اگر پرونده بیش از ۱۲ ماه بدون تقصیر خودشان معطل مانده باشد ممکن است اجازه کار بگیرند، اما فقط در شغلهای تخصصی مشخصشده، و کار خویشفرما یا راهاندازی کسبوکار مجاز نیست. قوانین مهاجرت، بخش 11B این مطلب مشاوره حقوقی یا مهاجرتی نیست. برای وضعیت خودتان با مشاوری که زیر نظر Immigration Advice Authority (نام قبلی: OISC) کار میکند مشورت کنید: پیدا کردن مشاور مهاجرت مجاز
اگر شماره بیمه ملی ندارید ولی اجازه کار دارید، میتوانید کار را شروع کنید و همزمان برای شماره بیمه ملی درخواست بدهید. اسمتان را در مدارک کار دقیقاً همانطور بنویسید که روی مدارک رسمی بریتانیا آمده، تا در ثبت مالیات و بیمه اشکال پیش نیاید. درخواست شماره بیمه ملی
تفاوتها در اسکاتلند، ولز و ایرلند شمالی
- حداقل دستمزد در کل بریتانیا یکی است.
- در اسکاتلند و ولز قانون کار همان قانون بریتانیاست. در اسکاتلند تغییر مهلت ۶ ماهه برای شکایتهای «نقض قرارداد کار» از ۹ نوامبر ۲۰۲۶ اجرا میشود.
- ایرلند شمالی قانون کار جداگانه دارد. بهجای Acas باید با «آژانس روابط کار» (Labour Relations Agency) تماس بگیرید و روش شکایت هم فرق میکند. توضیح در gov.uk
لینکهای رسمی
- وضعیت استخدامی و شماره Acas
- حقوق کارگر (Worker)
- نرخهای حداقل دستمزد
- ماشینحساب حداقل دستمزد
- راهنمای محاسبه حداقل دستمزد
- جای خواب و حداقل دستمزد
- اجرای حداقل دستمزد
- برگه کتبی شرایط کار
- فیش حقوقی
- مرخصی سالانه
- سقف ساعت کار هفتگی
- حقوق ایام بیماری
- بازنشستگی محل کار
- عضویت در اتحادیه کارگری
- شکایت داخلی در محل کار
- ثبت شکایت درباره حقوق کار
- دادگاه کار
- ثبت شکایت در دادگاه کار
- برنامه زمانی قانون جدید حقوق کار
- اثبات اجازه کار
- درخواست شماره بیمه ملی
- قوانین مهاجرت، بخش 11B
- پیدا کردن مشاور مهاجرت مجاز
