کد مالیاتی (Tax Code) عددی است که ادارهٔ مالیات بریتانیا (HMRC) به کارفرما میدهد تا بداند چقدر از حقوق شما بدون مالیات است و چقدر باید مالیات کم کند. بیشتر کسانی که یک شغل دارند کد 1257L دارند. اگر کدتان اشتباه باشد، ممکن است مالیات اضافه بدهید؛ این پول قابل پس گرفتن است و کارش مستقیم با HMRC و رایگان است.
آخرین بررسی: ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶
کد مالیاتی یعنی چه؟
در سال مالیاتی ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ (۶ آوریل ۲۰۲۶ تا ۵ آوریل ۲۰۲۷)، سقف درآمد بدون مالیات (Personal Allowance) برای بیشتر مردم ۱۲٬۵۷۰ پوند است. عدد داخل کد همین مبلغ تقسیم بر ۱۰ است، برای همین کد معمول 1257L است. نرخها و سقف درآمد بدون مالیات
حروف رایج در کد:
- L: سقف معمولی درآمد بدون مالیات را دارید.
- BR: همهٔ درآمد این شغل با نرخ ۲۰ درصد مالیات میخورد؛ معمولاً برای شغل دوم.
- D0: همهٔ درآمد این شغل با نرخ ۴۰ درصد؛ D1 با نرخ ۴۵ درصد. معمولاً برای شغل دوم.
- 0T: سقف بدون مالیات تمام شده، یا کارفرمای جدید هنوز اطلاعات کافی ندارد.
- NT: از این درآمد مالیات کم نمیشود.
- K: درآمدی دارید که مالیاتش گرفته نشده و از سقف بدون مالیات بیشتر است.
- M یا N: مربوط به کمکهزینهٔ ازدواج (Marriage Allowance) است؛ M یعنی بخشی از سقف همسرتان به شما منتقل شده و N یعنی شما به همسرتان منتقل کردهاید.
- S در ابتدای کد یعنی نرخهای اسکاتلند، و C یعنی نرخهای ولز.
کد اضطراری (Emergency Tax Code) چیست؟
اگر آخر کدتان W1، M1 یا X باشد، یا روی فیش حقوقی NONCUM نوشته شده باشد، روی کد اضطراری هستید. در این حالت مالیات فقط بر اساس حقوق همان هفته یا ماه حساب میشود و ممکن است بیشتر از حد لازم مالیات بدهید. این معمولاً موقت است و HMRC وقتی اطلاعات کارفرمای قبلی و جدید را بگیرد، کد را درست میکند؛ این کار ممکن است تا ۳۵ روز بعد از شروع کار طول بکشد. دربارهٔ کد اضطراری
قدمبهقدم
قدم ۱: موقع شروع کار، P45 یا فرم شروع کار را درست بدهید
اگر از کار قبلی فرم P45 گرفتهاید، آن را به کارفرمای جدید بدهید. اگر P45 ندارید (مثلاً اولین کارتان در بریتانیاست)، «فرم شروع کار» (Starter Checklist) را پر کنید. در این فرم یکی از سه جمله را انتخاب میکنید:
- جملهٔ A: این اولین کار من از ۶ آوریل گذشته است و مستمری یا بعضی کمکهزینههای مشمول مالیات نگرفتهام.
- جملهٔ B: الان فقط همین یک کار را دارم، ولی از ۶ آوریل گذشته کار دیگری داشتهام یا بعضی کمکهزینهها را گرفتهام.
- جملهٔ C: کار دیگری هم دارم یا مستمری میگیرم.
انتخاب شما روی کد اولیه اثر دارد: A معمولاً کد عادی تجمعی، B کد اضطراری ماهانه یا هفتگی، و C کد BR میدهد. اگر هیچکدام را امضا نکنید، کد 0T اضطراری اعمال میشود. اگر واقعاً اولین کارتان از ۶ آوریل است، جملهٔ A را انتخاب کنید. اگر اولین حقوقتان را گرفتهاید، دیگر از این فرم استفاده نکنید و از سرویس آنلاین HMRC کدتان را چک کنید.
فرم شروع کار (Starter Checklist)
قدم ۲: کد مالیاتیتان را پیدا کنید
کد را میتوانید روی فیش حقوقی (Payslip)، در نامهٔ «Tax Code Notice» از HMRC، در اپ HMRC یا در سرویس آنلاین «Check your Income Tax» ببینید. سرویس آنلاین نشان میدهد HMRC کد را چطور حساب کرده است.
قدم ۳: اگر کد اشتباه است، اطلاعاتتان را اصلاح کنید
کد معمولاً وقتی اشتباه است که HMRC اطلاعات ناقص یا غلط دارد؛ مثلاً کاری که تمام شده هنوز باز مانده است. در سرویس آنلاین، اطلاعات شغل، مستمری، درآمد تخمینی و مزایای کاری را چک و اصلاح کنید. اگر کار قبلی P45 نداده، از آنها بخواهید.
اگر نمیتوانید از سرویس آنلاین استفاده کنید، با خط تلفن مالیات بر درآمد HMRC تماس بگیرید: ۰۳۰۰ ۲۰۰ ۳۳۰۰ (از خارج از بریتانیا: +44 135 535 9022)، دوشنبه تا جمعه ساعت ۸ صبح تا ۶ عصر. اگر تازه کار جدید را شروع کردهاید، HMRC میگوید ۳۵ روز صبر کنید تا اطلاعات درآمد جدید به دستشان برسد.
اگر فکر میکنید کد مالیاتیتان اشتباه است و تماس با HMRC دربارهٔ مالیات بر درآمد
قدم ۴: منتظر کد جدید و برگشت پول در حقوق بمانید
اگر کد باید عوض شود، HMRC ظرف ۱۵ روز کاری کد جدید را به شما و کارفرما اعلام میکند. اگر حقوق ماهانه میگیرید، کد جدید باید روی فیش بعدی یا فیش بعد از آن باشد؛ اگر هفتگی، روی فیش سوم. اگر HMRC همهٔ اطلاعات درآمدتان را داشته باشد، مالیات اضافهٔ همان سال از طریق حقوق به شما برمیگردد. اگر کد جدید روی فیش نیامد، با کارفرما صحبت کنید.
اگر مالیات بیشتر یا کمتر دادهاید
قدم ۵: بعد از پایان سال مالیاتی، نامهٔ P800 را پیگیری کنید
اگر تا ۵ آوریل مالیات را درست نداده باشید، HMRC یک نامهٔ محاسبهٔ مالیات (P800) یا نامهٔ Simple Assessment میفرستد. این نامهها بین ژوئن و مارس سال بعد فرستاده میشوند و فقط برای کسانی است که کارمندند یا مستمری میگیرند و Self Assessment ندارند.
- اگر نامه میگوید میتوانید آنلاین درخواست بدهید: با شمارهٔ مرجع نامه و شمارهٔ بیمهٔ ملی درخواست بدهید. پول ظرف ۵ روز کاری به حساب بانکی میآید، یا اگر چک بخواهید ظرف ۶ هفته.
- اگر نامه میگوید چک برایتان فرستاده میشود: کاری لازم نیست؛ چک ظرف ۱۴ روز از تاریخ نامه میرسد.
اگر فکر میکنید مالیات اضافه دادهاید ولی نامهای نگرفتهاید، از ابزار رسمی HMRC ببینید چطور باید درخواست بدهید.
پس گرفتن مالیات با نامهٔ P800 و ابزار راهنمای پس گرفتن مالیات
موقعیتهای خاص
اگر از بریتانیا میروید
اگر بریتانیا را ترک میکنید و ممکن است برنگردید، یا حداقل یک سال مالیاتی کامل تماموقت خارج از بریتانیا کار میکنید، میتوانید با فرم P85 یا سرویس آنلاین مالیات اضافه را پس بگیرید. اگر هنوز از بریتانیا نرفتهاید، باید فرم را پست کنید. فرم P45 را اگر دارید همراهش بفرستید. فرم P85 برای کسانی که از بریتانیا میروند
هزینههای کاری مثل لباس کار و ابزار
اگر خودتان لباس فرم یا لباس مخصوص کار را میشویید، تعمیر یا عوض میکنید، یا ابزار کوچک کار را میخرید، ممکن است بتوانید تخفیف مالیاتی بگیرید. برای بعضی شغلها مبلغ ثابتی تعیین شده؛ مثلاً اگر مبلغ ثابت ۶۰ پوند باشد و مالیات ۲۰ درصد بدهید، ۱۲ پوند مالیات کمتر میدهید. برای سال جاری معمولاً کد مالیاتیتان عوض میشود و برای سالهای قبل ممکن است پول برگردد. اگر Self Assessment پر میکنید، باید از همانجا درخواست بدهید. تخفیف مالیاتی لباس کار و ابزار
کمکهزینهٔ ازدواج (Marriage Allowance)
اگر متأهل هستید یا شریک مدنی دارید، درآمد شما کمتر از ۱۲٬۵۷۰ پوند است و همسرتان مالیات با نرخ پایه میدهد (معمولاً درآمد بین ۱۲٬۵۷۱ و ۵۰٬۲۷۰ پوند)، میتوانید ۱٬۲۶۰ پوند از سقف بدون مالیاتتان را به همسرتان منتقل کنید. این کار مالیات او را تا ۲۵۲ پوند در سال کم میکند. معمولاً کسی که درآمد کمتری دارد درخواست میدهد. کمکهزینهٔ ازدواج
مراقب کلاهبرداری باشید
- HMRC هیچوقت با پیامک خبر برگشت مالیات نمیدهد و اطلاعات شخصی یا بانکی را با پیامک نمیخواهد.
- HMRC فقط از ایمیلهایی که به hmrc.gov.uk ختم میشوند دربارهٔ برگشت مالیات ایمیل میزند، و در شبکههای اجتماعی برگشت مالیات پیشنهاد نمیدهد.
- ایمیل مشکوک را به phishing@hmrc.gov.uk بفرستید و پیامک مشکوک را به شمارهٔ 60599.
گزارش ایمیل، پیامک و تماس مشکوک به HMRC
نکته برای ایرانیها و افغانستانیها
- اسمتان را در فرم شروع کار دقیقاً با همان املای انگلیسی بنویسید که در مدرک اقامتی یا eVisa شما آمده است. فرق املا در اسمها (مثلاً Mohammad و Mohammed) میتواند تطبیق اطلاعات را سخت کند.
- اگر تازه اجازهٔ کار گرفتهاید و اولین کارتان در بریتانیاست، معمولاً جملهٔ A در فرم شروع کار درست است.
- اگر آدرستان عوض شد، آن را در حساب HMRC بهروز کنید تا نامهها و چکها به آدرس قدیمی نروند.
تفاوتها در اسکاتلند، ولز و ایرلند شمالی
- اسکاتلند: کد با حرف S شروع میشود و نرخها فرق دارد. برای ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷: تا ۱۲٬۵۷۰ پوند صفر، ۱۲٬۵۷۱ تا ۱۶٬۵۳۷ پوند ۱۹ درصد، ۱۶٬۵۳۸ تا ۲۹٬۵۲۶ پوند ۲۰ درصد، ۲۹٬۵۲۷ تا ۴۳٬۶۶۲ پوند ۲۱ درصد، ۴۳٬۶۶۳ تا ۷۵٬۰۰۰ پوند ۴۲ درصد، ۷۵٬۰۰۱ تا ۱۲۵٬۱۴۰ پوند ۴۵ درصد، و بالای ۱۲۵٬۱۴۰ پوند ۴۸ درصد. مالیات بر درآمد در اسکاتلند
- ولز: کد با حرف C شروع میشود، اما نرخهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ همان نرخهای انگلستان است (۲۰، ۴۰ و ۴۵ درصد). مالیات بر درآمد در ولز
- ایرلند شمالی: کد حرف جداگانه ندارد و نرخها مثل انگلستان است. نرخهای مالیات بر درآمد
لینکهای رسمی
- کدهای مالیاتی
- معنی کد مالیاتی
- کد اضطراری
- اصلاح کد مالیاتی
- مالیات اضافه یا کم
- چک کردن مالیات سال جاری
- فرم شروع کار
- نامههای P800 و Simple Assessment
- دریافت مالیات اضافه با P800
- ابزار راهنمای پس گرفتن مالیات
- فرم P85
- تخفیف مالیاتی لباس کار و ابزار
- کمکهزینهٔ ازدواج
- تماس با HMRC
- گزارش کلاهبرداری به HMRC
- نرخهای مالیات بر درآمد
- مالیات اسکاتلند
- مالیات ولز
